Veiligheidsgids · Data & privacy
Welke data mag je in een AI-tool zetten?
Een praktisch beslismodel voor iedereen: wat kan veilig, wat alleen in een zakelijke omgeving, en wat nooit.
Waarom dit ertoe doet
De meeste AI-risico's in organisaties beginnen niet met hackers, maar met goedbedoelend plakken. Een klantlijst in een gratis chatbot, een medisch dossier om even samen te vatten, een contract met vertrouwelijke prijzen.
Vuistregel: behandel een AI-tool als een externe partij. Zou je dit document naar een willekeurig extern bedrijf mailen? Dan is de vraag welke afspraken je met die partij hebt.
De risico's
- Kritiek
Bijzondere persoonsgegevens
Gezondheid, strafrechtelijke gegevens, etniciteit, religie, BSN: hiervoor gelden extra strenge regels. Zonder specifieke grondslag, afspraken en beveiliging hoort dit nooit in een externe AI-tool.
- Hoog
Persoonsgegevens in een consumentenaccount
Bij veel gratis en persoonlijke accounts kan invoer gebruikt worden voor training en is er geen verwerkersovereenkomst. Dat is in strijd met de AVG als het om gegevens van anderen gaat.
- Hoog
Bedrijfsgeheimen en vertrouwelijke afspraken
Contracten, prijsafspraken, strategie en broncode kunnen onder geheimhouding vallen. Lekken schaadt je positie of schendt afspraken met klanten.
- Midden
Gedeelde chats en links
Gesprekken kunnen via deellinks of gedeelde projecten zichtbaar worden voor anderen dan je bedoelde.
Anonimiseren in de praktijk
Anonimiseren is meer dan de naam weghalen. Een combinatie van functie, woonplaats en situatie kan iemand nog steeds herkenbaar maken. Vraag jezelf af: kan iemand die de organisatie kent, deze persoon herkennen?
Ik ga een tekst anonimiseren. Geef me een checklist van soorten gegevens waar ik op moet letten in een [soort document], zodat ik ze zelf kan verwijderen voordat ik de tekst gebruik.
Checklist
Loop dit na voordat je verder gaat of iets online zet.
- Groen, mag altijd: openbare informatie, je eigen tekst zonder gegevens van anderen, algemene vragen, fictieve voorbeelden.
- Oranje, alleen in een zakelijke omgeving met verwerkersovereenkomst en zonder training op je data: interne documenten, klantcommunicatie, geanonimiseerde data.
- Rood, niet zonder expliciete goedkeuring van privacy of security: bijzondere persoonsgegevens, financiële klantgegevens, wachtwoorden, API-sleutels, broncode met geheimen.
- Anonimiseer waar het kan: vervang namen door 'Klant A', verwijder adressen, rekeningnummers en geboortedata.
- Controleer de instellingen van je account: staat training op je data uit?
- Volg het AI-beleid van je organisatie. Is er geen beleid? Vraag erom, of help het opstellen.
Lessen
- Privacy
Privacy en AI: de AVG in gewone taal
Wat de AVG betekent als je AI gebruikt op je werk, en wanneer je extra stappen moet zetten. Zonder juristentaal.
Beginner - AI Agents
AI-agents veilig inzetten: rechten, controle en grenzen
Een agent die zelf handelt, kan ook zelf fouten maken. Zo beperk je de schade: minimale rechten, eerst lezen dan schrijven, goedkeuring bij onomkeerbare acties, logging, limieten en een afgeschermde omgeving.
Gemiddeld - AI en regels
De AI Act: wat moet je als medewerker weten?
De Europese AI-wet in gewone taal: welke regels er zijn, wat verboden is, wat jouw organisatie moet regelen en wat dat voor jouw dagelijkse werk met AI betekent.
Beginner - AI Strategie
Een AI-beleid opstellen dat mensen echt volgen
Hoe je een kort en concreet AI-beleid schrijft: goedgekeurde tools, welke gegevens nooit in AI gaan, controle, transparantie, incidenten en een vast moment om het bij te werken.
Beginner
Projecten waar dit speelt
- Tool
AI CV-analyzer
Een tool die een CV naast een vacature legt en uitlegt waar het past en waar niet. Voor sollicitanten om hun CV te verbeteren.
Beginner - Dashboard
Dashboard van een spreadsheet
Van een Excel- of CSV-export naar een overzichtelijk dashboard met de cijfers die ertoe doen. Zonder BI-pakket.
Beginner - Tool
Document-samenvatter voor je team
Een eenvoudige interne tool: document uploaden, kies het type samenvatting, en krijg een vaste, betrouwbare structuur terug.
Beginner
Belangrijk voor
- HR
AI voor HR-professionals
Beleid, onboarding, communicatie en ontwikkeling. AI neemt tekstwerk over, beslissingen over mensen blijven bij mensen.
- IT
AI voor IT-beheerders en IT-dienstverleners
Sneller scripts, documentatie en klantcommunicatie, en een rol als vraagbaak voor AI bij je klanten. Met strakke grenzen rond beheerrechten, sleutels en klantdata.
- Financieel
AI voor accountants
Minder tijd kwijt aan uitzoeken, samenvatten en rapporteren. Meer tijd voor advies. Zonder je beroepsnormen uit het oog te verliezen.
- Overheid
AI voor beleidsmedewerkers en ambtenaren
Nota's, brieven in begrijpelijke taal, onderzoek en inspraakreacties verwerken. Verantwoord, transparant en met oog voor de burger.