HR is een van de plekken waar AI het meeste tijd scheelt, en tegelijk een van de plekken waar er het meeste mis kan gaan. Het gaat immers over mensen: hun baan, hun carrière en hun privacy. Deze les laat zien waar de grens ligt.
Hier helpt AI zonder veel risico
- Een vacaturetekst schrijven, inclusiever maken of inkorten.
- Een onboardingplan of een introductieprogramma opzetten.
- Beleidsteksten en handboeken begrijpelijker maken.
- Gesprekken voorbereiden: vragen bedenken, een structuur maken.
In al deze gevallen maakt AI een eerste versie en beslis jij. Je zet er geen gegevens van kandidaten of medewerkers in, en je controleert het resultaat.
Hier wordt het hoog risico
De AI ActAI ActDe AI Act (AI-verordening) is de Europese wet die regels stelt aan het ontwikkelen en gebruiken van AI-systemen, ingedeeld naar risico: hoe groter het risico voor mensen, hoe zwaarder de eisen. noemt AI die helpt bij werving en selectie hoog risico. Denk aan systemen die cv's filteren of rangschikken, sollicitanten beoordelen of gericht vacatures tonen. Hetzelfde geldt voor AI die meebeslist over promotie, ontslag, taakverdeling op basis van gedrag, of die prestaties van medewerkers volgt en beoordeelt.
- Gebruik zo'n systeem alleen zoals de leverancier het voorschrijft.
- Zorg dat iemand met verstand van zaken de uitkomsten beoordeelt en kan ingrijpen.
- Informeer medewerkers (en de ondernemingsraad) voordat je zo'n systeem op de werkvloer inzet.
- Bewaar de logs en meld problemen bij de leverancier.
Persoonsgegevens: de vuistregel
Plak geen cv's, beoordelingen of verzuimgegevens in een AI-tool die je organisatie daar niet voor heeft goedgekeurd. Werk je met een goedgekeurde tool, haal dan alsnog weg wat je niet nodig hebt: naam, geboortedatum en adres zijn voor een gespreksvoorbereiding zelden nodig.
Let op vooroordelen
AI leert van bestaande teksten en beslissingen, inclusief de vooroordelen daarin. Laat je AI een vacaturetekst schrijven, controleer dan of die niet ongemerkt een bepaalde leeftijd, achtergrond of geslacht aanspreekt. Vraag het model zelf: 'Welke groepen voelen zich door deze tekst misschien niet aangesproken?'
In Nederland heeft de ondernemingsraad bovendien instemmingsrecht bij systemen waarmee je medewerkers kunt volgen. Betrek de OR dus vroeg als AI iets met personeelsgegevens gaat doen.
Onthoud
- Teksten, plannen en voorbereiding: AI helpt, jij beslist.
- AI die kandidaten of medewerkers filtert, beoordeelt of volgt, is hoog risico.
- Emotieherkenning op de werkvloer is verboden.
- Geen persoonsgegevens in niet-goedgekeurde tools, en betrek de OR op tijd.
Test jezelf
0/3 beantwoordKies een antwoord. Je ziet meteen of het klopt, en waarom.
1.Welke HR-toepassing noemt de AI Act hoog risico?
2.Je wilt AI inzetten die prestaties van medewerkers volgt. Wat hoort daarbij?
3.Hoe voorkom je dat een AI-vacaturetekst groepen buitensluit?