Naar de inhoud

Start hierLerenGratis e-mailcursusAI voor je beroepPlaygroundAI-WerkplaatsAI-geletterdheid voor organisaties
PromptsWorkflowsToolsVeiligheidBegrippenBlog
Mijn dashboard
↑↓ kiezenEnter openenCtrlK overal openenEsc sluiten

Begrip, basis

Hallucinatie

Een hallucinatie is een antwoord van een AI-model dat overtuigend klinkt maar feitelijk onjuist of verzonnen is, zoals een bron, wet, citaat of cijfer dat niet bestaat.

Een taalmodel kiest steeds het meest passende vervolg op de tekst tot nu toe. Als het iets niet weet, is een plausibel klinkend antwoord vaak 'passender' dan 'dat weet ik niet'. Zo ontstaan verzonnen details: een rapport dat nooit is verschenen, een artikelnummer dat net niet klopt of een cijfer dat aannemelijk oogt maar nergens op is gebaseerd.

Hallucinaties zijn lastig omdat ze er precies zo uitzien als juiste antwoorden. Het model schrijft met dezelfde stelligheid, dezelfde nette opmaak en vaak met overtuigende details. Ze komen vaker voor bij specifieke feiten, zoals namen, data, bronnen, bedragen en citaten, en bij onderwerpen waar weinig over is geschreven, zoals Nederlandse regelgeving of een kleine organisatie.

Een adviseur vraagt een AI-assistent om drie Nederlandse onderzoeken over thuiswerken, met titel en jaartal. Het antwoord ziet er keurig uit, maar bij controle blijkt één onderzoek niet te bestaan en een tweede van een andere organisatie te zijn. Had de adviseur dat ongecontroleerd in een klantrapport gezet, dan had dat zijn geloofwaardigheid gekost.

Je beperkt hallucinaties door zelf de bron mee te geven, om citaten of paginanummers te vragen, het model expliciet toestemming te geven om 'staat niet in de bron' te zeggen, en berekeningen met code of een spreadsheet te laten uitvoeren. Een misverstand is dat een tool met zoekfunctie nooit hallucineert: ook dan kan het een bron verkeerd samenvatten of iets toeschrijven aan een bron waar het niet in staat. Klik de bronnen dus echt open.